کاربرد الکهای آزمایشگاهی یا الک صنعتی | بررسی جنس، نحوه عملکرد و استانداردها
کاربرد الکهای آزمایشگاهی | بررسی جنس، نحوه عملکرد و استانداردها
الک آزمایشگاهی چیست؟
الک آزمایشگاهی یکی از تجهیزات پرکاربرد در آزمایشگاههای خاک، بتن، مصالح ساختمانی، صنایع معدنی و کنترل کیفیت است که برای دانهبندی، تفکیک و آنالیز اندازه ذرات مورد استفاده قرار میگیرد. این ابزار امکان جداسازی ذرات بر اساس اندازه مش را فراهم کرده و نقش مهمی در انجام آزمایشهای استاندارد دارد.
الکهای آزمایشگاهی معمولاً مطابق با استانداردهای بینالمللی مانند ASTM، ISO و EN تولید میشوند تا نتایج آزمایشها از دقت و تکرارپذیری بالایی برخوردار باشند.
کاربرد الکهای آزمایشگاهی
الک آزمایشگاهی بسته به نوع پروژه و صنعت، کاربردهای متنوعی دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
🔹 آزمایش دانهبندی خاک
در آزمایشگاههای ژئوتکنیک، از الک آزمایشگاهی برای تعیین منحنی دانهبندی خاک استفاده میشود. این آزمایش نقش مهمی در طراحی پی، راهسازی و پروژههای عمرانی دارد.
🔹 کنترل کیفیت مصالح ساختمانی
برای بررسی کیفیت شن، ماسه و مصالح سنگی، الکهای آزمایشگاهی به کار میروند تا یکنواختی و توزیع اندازه ذرات مشخص شود.
🔹 صنایع معدنی و متالورژی
در معادن و صنایع فرآوری مواد معدنی، الک آزمایشگاهی جهت طبقهبندی مواد و بررسی اندازه ذرات خروجی مورد استفاده قرار میگیرد.
🔹 صنایع شیمیایی و دارویی
در این صنایع، دقت بالا اهمیت زیادی دارد و الک آزمایشگاهی کمک میکند تا ذرات با اندازه مشخص جداسازی و کنترل شوند.
جنس الکهای آزمایشگاهی
یکی از مهمترین عوامل در انتخاب الک آزمایشگاهی، جنس بدنه و توری (مش) آن است. رایجترین جنسها عبارتاند از:
✔️ الک آزمایشگاهی استیل (Stainless Steel)
مقاوم در برابر خوردگی و زنگزدگی
مناسب برای آزمایشهای دقیق و طولانیمدت
قابل استفاده در محیطهای مرطوب و شیمیایی
پرکاربردترین نوع الک آزمایشگاهی
✔️ الک آزمایشگاهی با فریم برنجی
وزن سبکتر نسبت به استیل
دقت مناسب برای برخی آزمایشها
بیشتر در کاربردهای خاص و سبک استفاده میشود
✔️ جنس توری (مش)
توری الک معمولاً از استیل ضدزنگ بافتهشده ساخته میشود که اندازه چشمهها (Mesh) کاملاً مطابق استانداردهای ASTM یا ISO تعیین میگردد.
نحوه عملکرد الک آزمایشگاهی
عملکرد الک آزمایشگاهی بسیار ساده اما دقیق است:
نمونه مورد نظر روی الک یا مجموعهای از الکها با مشهای مختلف ریخته میشود
الکها بهصورت دستی یا با استفاده از دستگاه شیکر الک لرزانده میشوند
ذرات ریزتر از مش عبور کرده و ذرات درشتتر روی الک باقی میمانند
با وزنکشی ذرات باقیمانده، درصد دانهبندی محاسبه میشود
استفاده از شیکر الک باعث افزایش دقت، سرعت و تکرارپذیری نتایج آزمایش میشود.
استانداردهای رایج الک آزمایشگاهی
برای اطمینان از صحت نتایج، الکهای آزمایشگاهی باید مطابق با استانداردهای معتبر باشند:
ASTM E11 (پرکاربرد در آزمایش خاک و مصالح)
ISO 3310
EN 933
رعایت این استانداردها تضمین میکند که اندازه مش، قطر الک و تلرانسها دقیق و قابل اعتماد باشند.
راهنمای انتخاب الک آزمایشگاهی مناسب
برای خرید الک آزمایشگاهی بهتر است به موارد زیر توجه شود:
نوع آزمایش (خاک، بتن، مواد معدنی و…)
استاندارد مورد نیاز پروژه
جنس بدنه و توری
قطر الک و ارتفاع فریم
سازگاری با شیکر الک آزمایشگاهی
انتخاب صحیح الک آزمایشگاهی مستقیماً روی دقت نتایج آزمایش تأثیر میگذارد.
جمعبندی
الک آزمایشگاهی یکی از ابزارهای کلیدی در آزمایشگاههای فنی و مهندسی است که برای دانهبندی و آنالیز ذرات استفاده میشود. شناخت کاربردها، جنس و نحوه عملکرد الکهای آزمایشگاهی به شما کمک میکند انتخابی دقیقتر و حرفهایتر داشته باشید و نتایج آزمایشگاهی قابل اعتمادتری به دست آورید.
اولین نفر نظر خود را درباره این محصول بنویسید.